Lütfen bekleyin.. Lütfen bekleyin..
Kürdistan Yurtseverler Birliği de Irak’ta mevcut olan siyasal sistem içerisinde önemli bir konuma sahiptir. KYB doğrudan bir oluşum olarak ortaya çıkmamış, KDP’den ayrılan bir grup olarak doğmuş olan bir siyasal harekettir. KDP’nin içinde özellikle Molla Mustafa Barzani’nin sürgünde olduğu yıllarda giderek güçlenen bir muhalefet hareketi olarak ortaya çıkmaya başlamıştı. 1964 yılında parti içindeki problemleri gidermek amacıyla KDP, Celal Talabani ve yandaşlarını partiden ihraç etmişti. bu ayrılmadan sonra Celal Talabani ve yandaşları bir araya gelerek 1975 yılında KYB’yi kurmuşlardır. KYB, ağırlıklı olarak Süleymaniye Bölgesinde etkin bir güç konumundadır. KYB, 1996 yılında KDP ile yürüttüğü savaşı kaybedinceye kadar Erbil’de de önemli bir güç durumundaydı. Ancak savaş kaybedilmiş olsa bile KYB’nin Erbil’de halen destekçileri bulunmakta ve bu destek günümüze kadar yapılan bütün seçimlerde kendisini göstermektedir. Irak Kürdistan Bölgesi’nde önemli bir merkez olan ve eğitim, kültür alanında önemli bir konumu ve geçimişi olan Süleymaniye Bölgesi ağırlıklı olarak KYB’nin etki sahasındadır ve bu da KYB’nin ülke içindeki siyasal denklemindeki ağırlığını ve rolünü arttırmaktadır. Ancak KDP’den ayrılarak kurulan KYB, zamanla kendi içerisinde de muhalif hareketlere sahne olmuş ve bu muhalif hareketler zamanla KYB’den bazı grupların ayrılmasına neden olmuştur. 2006 yılında partiden ayrılan Noşirvan Barzani, partinin güç kaybetmesine neden olmuş ve 2007 yılında partide değişim isteyen muhalif bir grubun ortaya çıkmasına neden olmuştur. KYB’nin giderek örgüt içi sorunlar yaşamasının bir sonucu olarak 2009 yılında yapılan seçimlerde Süleymaniye Bölgesinde seçimleri kaybetmiştir. Seçimlerin getirdiği başarısızlıkla birlikte parti içinde reform getirmek isteyen KYB, 2010 yılında bir kongre gerçekleştirmiş ve bu kongrede önemli reformlar gerçekleştirilmiştir. Yapılan bu reformlardan sonra kısmen bir toparlanma süreci başlamıştır. Bu toparlanmanın en önemli göstergesi ise 2010 yılında KYB’nin aldığı oy miktarında yaşanan değişimdir.
2009 yılında yapılan seçimlerde Süleymaniye Bölgesinde KYB’yi yenerek adını duyuran Goran Hareketi de Irak’ta önemli bir siyasal parti olarak karşımıza çıkmaktadır. Goran Hareketi, tarihsel arka planı incelendiğinde 1990 yılında kadar uzanan bir düşünce geçmişi olmamasına rağmen, kuruluşu KYB içindeki parti uygulamalarından ve uygulanan politikalardan memnun olmayan bir parti içindeki farklı hiziplerin bir araya gelerek farklı bir adres aramalarına dayanmaktadır. İlk atağını 2009 yılındaki seçimlerde KYB’ye karşı gösterdiği başarı ile gerçekleştiren Goran Hareketi’nin lideri Noşirvan Barzani’dir. 2009 yılında gerçekleştirilen Kürdistan meclis ve başkanlık siteminde aldığı yüksek oy miktarıyla gündeme gelen Goran Hareketi, giderek muhalefet konumunu güçlendirmektedir.
Kürdistan Bölgesinde etkili olan bir diğer parti ise Kürdistan İslami Birliği Partisidir. Hareket genel olarak Mısır’daki Müslüman Kardeşler hareketinden etkilenmiştir. KİB, Kürdistan bölgesinde Süleymaniye ve Duhok vilayetlerinde ön plana çıkmaktadır. Aslında Süleymaniye Bölgesinde bütün siyasal hareketler bir şekilde taraftar bulmuş bu da Süleymaniye vilayetinin fikir akımları açısından stratejik önemini göstermektedir. KİB’in diğer partilerden farkı; sürekli olarak İslam vurgusunu ön plana çıkarıyor olması ve Müslüman Kardeşler ile olan ilişkisinden ileri gelmektedir.
KİB gibi İslami kimliğe vurgu yapan bir diğer parti ise Kürdistan İslami Cemaati Hareketi olmuştur. 31 Mayıs 2001 tarihinde kurulan KİC bölgenin en büyük İslam partisidir. Bu hareket özellikle ABD’nin, Irak’ı işgalinde bu müdahaleye karşı çıkmış ve sonraları el-Kaide’ye destek verdiği gerekçesiyle hareketin lideri Ali Bapir 22 ay tutuklu kalmıştır. Şeriat hükümlerine göre yürütülen parti, silahlı kuvvetlerini ortadan kaldırmamasına rağmen silahlı eylemler gerçekleştirmemiştir.
Görüldüğü gibi Kürdistan Bölgesinde birçok siyasal aktör bulunmakta ve ülkeler politika çizgisine göre yakın olduğu siyasi hareket üzerinden bir etki alanı bulmaya çalışmaktadır. 2003 Irak müdahalesi ile birlikte Kürdistan Bölgesi daha bağımsız bir hal almış ve Irak’ta o güne kadar merkezi hükümet tarafından uygulanan baskılar Kürt cephesi açısından biraz zayıflamıştır. 2003 ABD müdahalesi ile birlikte Türkiye’nin, Kürdistan Bölgesine yönelik dış politikasında güvenlik, enerji, Türkmenler ve ticari ilişkiler önemli yer edinmiştir. | Devamı Yarın
